Bartha en Hiske Engels - Zending, meer dan alleen overgave...

Het begin
Bartha, geboren in een gereformeerd gezin, leerde al jong de Here Jezus kennen en op 12-jarige leeftijd maakte ze de keuze om zendelinge te worden. Na haar opleiding in de Kinderbescherming, kwam ze in 1967 bij kinderoord "In de Ruimte" terecht, waar ze uiteindelijk ruim 4 jaar full-time werkte.

Hiske volgde de Missionary Training College (MTC) van de WEC in Glasgow, Schotland, en kwam de zomermaanden doorbrengen in Soest om te helpen in de kinder- en jeugdkampen van "In de Ruimte". Daar ontmoetten Bartha en Hiske elkaar. Op 14 januari 1972 verloofden ze zich in Spanje in het park "Casa del Campo" in Madrid waar Hiske een talenschool volgde. Op 7 juni 1972 zijn ze getrouwd en al gauw werd de roeping van God om naar Venezuela te gaan steeds duidelijker in hun leven.

Het beloofde land
In maart 1973 vertrokken ze naar Venezuela, het noordelijkste land op het Zuid-Amerikaanse continent. Daar werden ze opgewacht en ingewerkt door een paar bevriende zendelingen. Het eerste jaar deden ze alleen kinderwerk en hielden zij zich bezig met het opleiden van kinderwerkers. Al gauw kregen ze de taak om een kinderkamp te leiden van de Presbyteriaanse kerk, waar vriendschappen en contacten ontstonden. Het kamp werd gehouden in de Amerikaanse school van Caracas, die omgeven was met "barrios", sloppenwijken waar veel nood en armoede leeft.

De Rehobot gemeente
Na het kamp voelden ze sterk dat ze daar onder de arme mensen moesten werken en zijn in "Las Minas de Baruta" een gemeente begonnen: "Iglesia Evangélica Rehobot". Er kwamen mensen tot bekering die trouw naar de gemeente bleven komen.

Hiske heeft zich in die tijd meer toegelegd op bijbelstudie en de organisatie van alles en Bartha was meer gericht op het kinderwerk en het werk onder de vrouwen. Vanaf het begin hebben ze bijna elk jaar een Vakantie Bijbel School gehad, waarin vele kinderen een beslissing voor de Heer hebben genomen en velen later in de dienst van de Heer zijn terecht gekomen. Ook stimuleerden ze dat kinderen, jeugd en tieners naar christelijke kampen zouden gaan zodat ze een nieuwe impuls voor hun geestelijke leven zouden krijgen.

Het binnenland
Naast de moederkerk in "Las Minas" zijn door de jaren heen vijf andere Rehobot gemeentes opgericht in het binnenland van Venezuela. Naast deze gemeentes, hebben Hiske en Bartha 2 gemeentes gesticht die ze later overgedaan hebben in handen van een andere organisatie. Verder zijn er nog een aantal gemeentes die opgericht zijn door mensen die vroeger bij hen in de gemeente waren. Daarnaast zijn er in het binnenland ook gemeentes ontstaan die d.m.v. het gebruik van evangelisatie lectuur tot stand zijn gekomen. En dan nog het groot aantal voorgangers die ze als kind op de vakantie bijbelsschool hadden, of onder ons gehoor hadden als bijbelschool-student en die nu door de Heer gebruikt worden in de verkondiging van het Evangelie, hetzij als voorganger, oudste of diaken. In elk geval mogen Bartha en Hiske vrucht zien op hun werk.

Hij zal de weg leiden...
Naast het starten van kinderwerk en het stichten van gemeentes, heeft God in de loop der jaren verschillende deuren geopend om het evangelie te verkondigen. Dit zijn enkele voorbeelden:

  • Hiske heeft een aantal jaren les gegeven in de Bijbelschool van de Assamblies of God te Caracas.
  • Ook heeft hij in 40 regionale en lokale dagbladen mogen schrijven in Venezuela.
  • Al 15 jaar publiceert een landelijke dagblad, "Ultimas Noticias", elke zondag een evangelisch artikel van Hiske. Het effect is moeilijk te meten, maar hier een voorbeeld: soms wordt het artikel gebruikt als een preek in het binnenland door kleine gemeentes die geen leider hebben met voldoende bijbelkennis.
  • Daarnaast heeft Hiske een paar jaar lang gevangeniswerk gedaan. Het doel daarvan was om binnen de gevangenis de mannen die tot bekering waren gekomen bijbelstudie te geven zodat zij zelf in de gevangenis een gemeente konden gaan leiden. In elke gevangenis is wel een gemeente ontstaan.
  • Hiske kreeg het verlangen om hebreeuws te leren om zich meer in de grondtekst te verdiepen. Van 1987-1989 woonde de familie Engels in een flat in een wijk waar over het algemeen joden wonen. Daar zijn zij toen begonnen huissamenkomsten te houden voor joden en sympathisanten. Doordat ze terug gingen naar Nederland, hebben anderen dit werk overgenomen waaruit een fijne Messiaans Joodse gemeente is ontstaan, waar nog steeds goede contacten mee zijn.
  • In 1983 heeft Hiske 2 cassettes met christelijke muziek opgenomen en uitgegeven, "Paz en la tierra" (met kerstmuziek) en "Candelero quiero ser".
  • Ook hebben ze jarenlang radio-programma's gehad waar veel respons op was.

Meer kinderwerk
In 1993 hield Bartha samen met de kinderwerkers van de gemeente een Vakantie Bijbelschool onder een zinken afdakje in een heel arme wijk van "Las Minas", toen een paar kinderen kwamen vragen of Bartha hen wilde leren lezen, schrijven en rekenen. Zij wilden wel naar school, maar omdat hun ouders erg arm waren, hadden ze geen geld voor onderwijs. Naar aanleiding hiervan is het idee ontstaan om kinderen te helpen die geen mogelijkheid hadden om naar school te kunnen gaan. Bartha volgde samen met een paar moeders een cursus en in februari 1994 startten ze met het helpen van deze kinderen. Al gauw ging het als een lopend vuurtje rond en kwamen er ook kinderen bij die hulp bij hun huiswerk nodig hadden, waarvan de moeders buitenshuis werken.

In 1996 zijn ze gestart met een kleuterschool, aangezien er voor veel kinderen geen plaats meer is op de staatsscholen. Elke dag word er flink gezongen, een Bijbelverhaal verteld en leren de kinderen bidden. Ook de ouders worden niet vergeten. Elke vergadering wordt begonnen met gebed en Bijbellezen. Dit is als het zaaien van het zaad in de akker, omdat de meeste kinderen uit ongelovige gezinnen komen. Samen met een leidster heeft Bartha een cursus gevolgd om ouders te kunnen helpen in de opvoeding van hun kinderen. Deze "school voor ouders" wordt één avond per maand gehouden. Naast dit alles probeert Bartha eens per jaar een cursus Kinderevangelisatie te geven voor nieuwe kinderwerkers.

De vrouwen van de gemeente zijn erg actief en komen wekelijks samen om te bidden, bijbelstudie te doen, om zieken te bezoeken, bazaars voor te bereiden. Ook sorteren ze kleding voor de gevangenissen en voor christenen in Cuba.

Stichting World Wide Outreach
Als gevolg van een staatsgreep in 1989 in Venezuela is de familie Engels tijdelijk naar Nederland verhuisd. Al gauw kwamen ze samen te werken met de organisatie Oost-Europa Zending (OEZ), waar Hiske verschillende reizen mee heeft gemaakt naar o.a. Polen om daar christelijke lectuur en Bijbels te verspreiden. Door de toenemende vraag naar christelijke lectuur in Oost-Europa is de Stichting Worldwide Outreach ontstaan. Hiske plaatste samen met anderen advertenties met een evangelische boodschap in Hongarije, Roemenië en Rusland. Hij kreeg duizenden reacties op die advertenties, en al spoedig presenteerden zich verschillende organisaties die bereid waren om met grote voorraden evangelisatie lectuur, Nieuwe Testamenten en Bijbels te steunen. Veel brieven kwamen vooral uit Kishinev, Zuid Rusland, en daar konden uiteindelijk vele duizenden Nieuwe Testamenten naar toe gestuurd worden. Ook de brieven uit die streek werden meegestuurd. De christenen daar hebben toen een actie op touw gezet om alle brieven door te nemen en de mensen die geschreven hadden persoonlijk op te zoeken om het Nieuwe Testament te brengen, hun vragen te beantwoorden en ze vriendelijk uit te nodigen voor de samenkomst van hun gemeente. Zoiets was tot op die dag nooit eerder gebeurd in de geschiedenis van Rusland.

De OEZ in Nederland kwam ook spoedig te hulp en hielp een lading evangelisatie boekjes te sturen naar Lublin, een plaats in Polen bij de Russische grens. Er was daar juist een groep Hollanders aanwezig toen de lading van 100.000 evangelisatie boekjes aankwam. Later vertelden die broeders hoe de christenen daar de Heer gedankt hebben voor die lectuur, en hoe ze een gezamenlijke evangelisatie actie gehouden hebben waaruit er 7 tot 8 nieuwe gemeentes zijn ontstaan bij de Russische grens.

Het werk in Cuba
In december 1992 vroeg de OEZ aan Hiske of het mogelijk was een reis te maken naar communistisch Cuba om na te gaan wat er voor de christenen daar gedaan zou kunnen worden. Die reis heeft veel vrucht gedragen. De OEZ is in die tijd de begonnen met "Visión Latina", de afdeling die zich bezig houdt met hulpverlening in Latijns-Amerika. Toen de Heer de familie Engels terugleidde naar Venezuela, hebben ze daar "Visión Latina" gelegaliseerd onder de naam "Fundación Caritativa Visión Latina". Deze organisatie houdt zich bezig met: import en verspreiding van christelijke lectuur, humanitaire en medische hulpverlening, en dat zowel in Venezuela, Cuba en verwachten binnenkort ook in andere landen. We hebben tot nu toe 17 reizen naar Cuba mogen maken om de christenen te helpen en te bemoedigen.

Bruiloft Bartha en Hiske in Soest - 1972
7 juni 1972 - Bruiloft Bartha en Hiske
Bartha en Hiske in Venezuela - 1973
1973 - Bartha en Hiske in Venezuela
Hiske en kinderwerk
Hiske en kinderwerk
Kerkgebouw van "Iglesia Evangélica Rehobot" in Las Minas de Baruta
Kerkgebouw in Las Minas de Baruta
Uitzicht over Las Minas de Baruta
Las Minas de Baruta
Hiske, Bartha, Juan en Swanny - 1977
1977 - Hiske, Bartha, Juan en Swanny
Familie foto 1988 - Swanny, Benjamín, Hiske, Salomón, Bartha en Juan
1988 - Fam. Engels, nu met Salo en Ben
Familiefoto 2000 - Ben, Swanny, Juan, Salo en Bartha met Hiske op de voorgrond
2000 - Familie Engels
Kinderen op Cuba tonen trots hun nieuwe christelijke boekjes
Kinderen op Cuba
Ben, Bartha, Hiske, Swanny en Douglas
2002 - Fam. Engels in Venezuela.

30 jaar zendingswerk is moeilijk samen te vatten. Mocht u meer willen weten, kunt u een email sturen naar hengels@etheron.net

Welkom | Achtergrond  |  Nieuws  |  Foto's  |  ContactLinks
© 1972 - 2002 Fam. H. Engels